Beş saatten az uyku onlarca hastalık riskini artırıyor: 95 bin kişilik UK Biobank analizi
UK Biobank'taki 95 bin 559 yetişkinin verileriyle yapılan çalışmada, gecelik 6-8 saat uyku 69 hastalık için en düşük risk aralığı olarak belirlendi. Beş saatten az uyuyanlar 37 hastalıkta en kırılgan grup oldu.
Geceleri beş saatten az uyumanın onlarca kronik ve akut sağlık sorununun görülme olasılığını belirgin biçimde artırdığı ortaya çıktı. Birleşik Krallık Biobank veri tabanındaki 95 bin 559 yetişkinin katıldığı, medyan takip süresi 8,9 yıl olan araştırma 17 Eylül 2026'da PLOS Medicine dergisinde yayımlandı. Çalışma gözlemsel nitelikte; doğrudan neden-sonuç ilişkisi kanıtlamıyor.
Araştırma nasıl yapıldı?
Katılımcılar yedi gün yirmi dört saat boyunca bilek ivmeölçer taktı. Veriler, derin öğrenme modeli olan SleepNet algoritmasıyla analiz edildi. Önceki araştırmaların büyük bölümü kişilerin kendi beyanlarına dayanırken, bu çalışmada nesnel fizyolojik veriler kullanıldı. Toplam 1.049 hastalık çıktısı tarandı.
REM ve derin uyku neyi değiştiriyor?
Uzun REM süresi, takip boyunca 83 farklı hastalığın görülme oranında düşüşle ilişkilendirildi. REM uykusundaki her 47,6 dakikalık artış, kalp yetmezliği riskini yüzde 26, demans riskini yüzde 46 ve Parkinson hastalığı riskini yüzde 80 oranında azaltıyor. Derin uyku evresindeki artış ise tip 2 diyabet ve majör depresif bozukluk dahil yedi rahatsızlığın riskini düşürüyor. Geceden geceye uyku düzensizliğinin artması ve uykuya daldıktan sonra uyanık kalınan sürenin uzaması ise anksiyete ve madde kullanım bozukluğu gibi psikiyatrik ve metabolik riskleri artırıyor.
En düşük risk hangi uyku süresinde?
Doğrusal olmayan 86 hastalık fenotipinde en düşük risk, 69 hastalık için gecelik 6-8 saatlik aralıkta görüldü. Beş saatten az uyuyanlar, 6-8 saat uyuyan referans gruba kıyasla 37 hastalıkta en yüksek kırılganlığı gösterdi. Bonferroni düzeltmesi sonrasında uyku düzeni ile yeni tanı konan hastalıklar arasında toplam 156 istatistiksel olarak anlamlı bağlantı saptandı. Araştırmacılar, orta ve ileri yaştaki bireyler için 6-8 saatlik gece uykusunun koruyucu bir eşik olduğunu belirtti.
Sonuçlar nasıl yorumlanmalı?
Çalışma gözlemsel olduğundan uykunun hastalıklara neden olduğunu kesin olarak göstermiyor. Yine de sağlıklı bir uyku yapısının koruyucu hekimlik uygulamalarında önemli rol oynayabileceğine işaret ediyor. Bulgular, demans riskini en aza indiren ideal uyku süresini 7-8 saat olarak gösteren önceki geniş analizlerle de paralellik taşıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
Kaynak: Dirilispostasi